Stat crux dum volvitur orbis.
Niech stoi krzyż, dopóki kręci się ziemia.

Księga Gości

Układ architektoniczny kartuzji

Wszystkie kartuzje, które zbudowano na przestrzeni dziewięciu wieków istnienia zakonu kartuskiego mają zasadniczo taką samą strukturę: dla ojców – zabudowa złożona z małych domków, zwanych  «celami (domkami)», oddalonych od pomieszczeń braci, których rytm życia różni się nieco i jest mniej pustelniczy niż mnichów, żyjących w klauzurze; oraz część dla braci, którzy - ze względu na rodzaj wykonywanych zajęć - spędzają więcej czasu poza swą jedno- lub dwupokojową celką, która nie stanowi osobnego domku.

Centrum klasztoru-kartuzji, z funkcjonalnego punktu widzenia, stanowi wielki krużganek (tzw. grande chiostro): w Serra San Bruno jest to duży czworobok o długości ponad sześćdziesięciu metrów. Krużganek w krajach o ciepłym klimacie jest raczej otwarty i wsparty na kolumnach, natomiast zamknięty wbudowanymi oknami w regionach o chłodniejszym klimacie. Jego zasadniczą funkcją jest umożliwienie przejścia do miejsc życia wspólnotowego bez obawy przed niepogodą.

Wokół wielkiego krużganka usytuowane są domki ojców, do których prowadzą umieszczone wzdłuż korytarza w stałych odstępach drzwi.  Liczba domków czy cel może wynosić od minimum dwunastu do maksymalnie trzydziestu.  Krużganek zazwyczaj rozpoczyna się w miejscu najbliższym pomieszczeniom życia wspólnotowego (kościół, kapitularz, refektarz, biblioteka, spiżarnia, kuchnia), a na zielonym dziedzińcu, który otacza znajduje się zazwyczaj mały cmentarz klasztorny.

Krużganek wraz z przyległymi do niego zabudowaniami stanowi tzw. klauzurę monastyczną. Jej zadaniem jest stworzenie warunków dla prowadzenia życia w samotności i milczeniu, aby wsłuchując się w rytm serca można było wzrastać i oczyszczać się. Wydaje się, że klauzura burzy wrażliwość na rzeczy zewnętrzne osoby, która w niej przebywa, ale przez uświadomienie sobie własnej samotności i oddalenia, rozważa ją wewnątrz w duchu.

Na obszarze klauzury klasztornej znajdujemy  także inną klauzurę, która dotyczy osobiście każdego mnicha, a jest nią własna cela, z której pustelnik nie wychodzi poza czynnościami przewidzianymi w regule.